POWRÓT DO MENU

Aktualności

Koło Naukowe Studentów Filologii Szwedzkiej/ Literatura szwedzka na ekranie

2020-03-31

Literatura szwedzka na ekranie

 Koło Naukowe Studentów Filologii Szwedzkiej Szkoły Wyższej ATENEUM zaprasza na spotkanie ze szwedzką kulturą audio-wizualną. Jako że tym razem nie możemy się spotkać osobiście, musimy skorzystać z dobrodziejstwa internetu i zasobów, które uda nam się tam znaleźć on-line. Tym razem zajmiemy się filmowymi adaptacjami literatury szwedzkiej. Mam nadzieję, że być może filmy te zachęcą również do sięgnięcia po te lektury.

W ramach spotkania koła moglibyśmy obejrzeć i omówić pewnie tylko jeden z tych filmów, a tak mamy okazję zobaczyć ich więcej. Na dodatek niektóre z nich z powodzeniem będą mogli oglądać również studenci innych kierunków, ponieważ część filmów ma angielskie napisy, a jeden z nich jest nawet dostępny w wersji z polskim lektorem.

Zacznijmy zatem od tego najbardziej przystępnego tytułu.

 

Solstorm (2007)

 Jest to ekranizacja powieści Åsy Larsson z 2003 roku, zatytułowanej Solstorm. Książka ta miała dwa polskie wydania, najpierw jako Burza z krańców ziemi (Wydawnictwo Otwarte, 2008), a następnie jako Burza słoneczna (Wydawnictwo Literackie, 2013). Otwiera ona kryminalną serię, której bohaterką jest prawniczka Rebeka Martinsson. Wraca ona w rodzinne strony, w okolice położonej na dalekiej północy Kiruny, gdzie miejscowa społeczność skupiona jest wokół charyzmatycznego lidera miejscowego kościoła. Oczywiście w tle pojawia się morderstwo...

Reżyserem filmu jest Leif Lindblom, który nie wsławił się wcześniej jakoś przesadnie w historii szwedzkiego kina. Tak naprawdę, to Solstorm pozostaje jego najważniejszym filmem. W roli głównej zobaczymy naszą eksportową gwiazdę, czyli Izabellę Scorupco (każdy Szwed uważa ją za szwedzką aktorkę). Partneruje jej inna gwiazda skandynawskiego kina, Mikael Persbrandt, a w jednej z ról drugoplanowych zobaczymy Kristera Henrikssona, któremu międzynarodową sławę przyniosła tytułowa rola w serialu Wallander.

 

Film dostępny w wersji z polskim lektorem.

 https://youtu.be/BejSgTJhIqk

 

Wallander. Steget Efter (2005)

 Ekranizacja powieści Henninga Mankella z 1997 roku, znanej w Polsce pod tytułem O krok (Wydawnictwo W.A.B., 2006). Wprawdzie to siódma książka, której bohaterem jest policjant Kurt Wallander z nadmorskiego Ystad, ale nie przeszkadza to w żaden sposób w odbiorze tej historii.

Powieść i jej ekranizacja opowiadają o polowaniu na mordercę, który zabija jednego z kolegów Wallandera, policjanta Svedberga. Jak się okazuje nie jest to jego pierwsze zabójstwo. Na dodatek kierują nim dość nietypowe motywy... 

Powieść O krok obiega od stereotypowego spojrzenia na kryminał, ponieważ nawiązuje ona do subgatunku, znanego jako "powieść policyjnych procedur", w których realizm żmudnego śledztwa przeważa nad sensacyjną warstwą opowiadanej historii. Nie zmienia to faktu, że fabuła - mimo dość siermiężnej realizacji filmowej - pozostaje dość atrakcyjna.

Na uwagę zasługuje tu odtwórca głównej roli, Rolf Lassgård - ostatnio widziany m.in. w popularnym filmie Mężczyzna imieniem Ove (En man som heter Ove, 2015). Zdaniem samego Mankella był on idealnym kandydatem do roli nieco powolnego, mającego kłopoty z nadwagą policjanta. Film wyreżyserował Birger Larsen, mający już wcześniej na koncie jeden film z serii o Wallanderze - Den 5:e kvinnan (2002). 

 

Film dostępny w wersji z angielskimi napisami.

 https://youtu.be/Z6psHfUdOOU

 

Arn - Tempelriddaren (2007)

 Cykl powieści Jana Guillou o rycerzu Arnie jest znany również w Polsce. Jest to trylogia, którą tworzą następujące książki: Vägen till Jerusalem z 1998 (Droga do Jerozolimy, VIDEOGRAF II, 2010), Tempelriddaren z 1999 (Rycerz zakonu templariuszy, VIDEOGRAF II, 2010) i Riket vid vägens slut z 2000 roku (Królestwo na końcu drogi, VIDEOGRAF II, 2010). Guillou w 2001 roku napisał również historię opowiadającą o losach spadkobierców szwedzkiego rycerza: Arvet efter Arn (Dziedzictwo rycerza Arna, VIDEOGRAF II, 2010).

Film jest ekranizacją wszystkich trzech tomów, jego wydłużona wersja byłą emitowana (również w Polsce!) jako mini-serial. Tu jednak mamy do czynienia z wersją kinową, która w naszych kinach była wyświetlana pod tytułem Templariusze. Miłość i krew. Główny bohater, Arn, to młody szwedzki rycerz, który zakochuje się w dziewczynie przeznaczonej do stanu zakonnego. Miłość ta ma jednak swoją cenę. Żeby odpokutować, musi jako rycerz zakonny pojechać do Ziemi Świętej i przyłączyć się do templariuszy. 

Seria Guillou wzbudziła w Szwecji sporo emocji, ponieważ autor znany jest ze skrajnie lewicowych sympatii i jego wizja historii, zwłaszcza historii Kościoła, może się wydawać dość kontrowersyjna. W wersji filmowej jest to jednak o wiele mniej wyraźne i raczej nie rzutuje na przedstawioną tu historię.

Reżyserem filmu jest Duńczyk Peter Flinth, który ma na koncie m.in. film Nobels testamente (Testament Nobla, 2012), na motywach powieści Lizy Marklund. Główną rolę powierzono Joakimowi Nätterqvistowi, zaś w rolach drugoplanowych zobaczymy m.in. Sofię Helin, Stellana Skarsgårda, Bibi Andersson i Michaela Nyqvista.

 

Film dostępny w wersji z angielskimi napisami.

 Część 1

https://youtu.be/EbmAKGs0grI

Część 2

https://youtu.be/rHwPvd4ERrY

 

Små citroner gula (2013)

 Dla odetchnięcia od poważnych i krwawych tematów, czas na coś innego. Wydana w 2004 roku powieść Kajsy Ingemarsson Små citroner gula (Żółte cytrynki, Wyd. słowo/obraz terytoria, 2009), to książka, którą można nazwać „klasyką współczesnej literatury kobiecej”. Opowiada o Agnes, szczęściarze z prowincji, której udaje się zorganizować sobie życie w Sztokholmie. Co się jednak stanie, gdy na raz przerwie się pasmo sukcesów zawodowych i jednocześnie zerwie z nią ukochany mężczyzna?

Sympatyczna komedia romantyczna w reżyserii Teresy Fabik z Rakel Wärmländer i Sverrirem Gudnasonem w rolach głównych.

 

Film dostępny w wersji z angielskimi napisami.

 https://youtu.be/rZw79oJTJFI

 

Ett öga rött (2007)

 Jonas Hassen Khemiri znany jest polskim czytelnikom z powieści Allt jag inte minns (Wszystko, czego nie pamiętam, Wyd. Czarna Owca, 2017) i Pappaklausulen (Klauzula ojca, Wyd. Czarna Owca, 2019). Jednak Szwedzi kojarzą go przede wszystkim z wydaną w 2003 roku powieścią Ett öga rött, która w nieco krzywym zwierciadle pokazuje szwedzkie społeczeństwo, widziane oczami "Nowych Szwedów". 

Erudycyjna i dowcipna proza Khemiriego została przełożona na język filmu przez Daniela Wallentina. W roli Halima, głównego bohatera powieści, wystąpił Youssef Skhayri.

 

Film dostępny jedynie w wersji oryginalnej, ze szwedzkimi napisami.

 https://youtu.be/gHjEf0-_T9k

 

Oczywiście filmy w serwisie YouTube nie zostały umieszczone przeze mnie, dlatego może się zdarzyć, że któryś z filmów będzie czasowo lub stale niedostępny. Mam jednak nadzieję, że uda Wam się je obejrzeć bez przeszkód.

Jeżeli macie jakieś pytania, uwagi lub sugestie dotyczące kolejnych tematów naszych internetowych spotkań w czasie kwarantanny, czekam na Wasze maile pod adresem msamsel@wp.pl. 

 

dr Monika Samsel-Chojnacka

Archiwum Aktualności